Foto: NedKAD/SILHOUET January-2012

In de nieuwe editie van SILHOUET:

2012 ©

SILHOUET VERNIEUWD

Alvast een voorproefje van het eerste nummer 2012 (eind maart)

Rubrieken

Magisch denken
Angst en Depressie Puzzel
Surfen op het Web

Korte artikelen

Vermindert religie de kans op depressie?
Internetverslaving
Hooikoorts risicofactor voor depressie en suïcide?

Artikelen

Iedereen is depressief
Angst bij ouderen
Het optimisme-gen
Is wetenschappelijk onderzoek naar suïcide mogelijk?

Nieuws

Emotionele stress kan leiden tot een hartinfarct
E-health voor jongeren

Wat de vakbladen schrijven...

Zo'n 20 samenvattingen van zeer recente wetenschappelijke
artikelen over angst en depressie

waaronder:

Perfectionisme en

en postnatale depressie
Seksueel misbruik van kinderen en de kans op depressie
Cyberchondrie: feit of fictie?
`De spin was zo groot als mijn hoofd'






Wilt u een proef van een maandelijkse mail ontvangen, stuur dan een mail naar info@silhouet-online.nl. Onderaan deze webpagina kunt u ook al twee voorbeelden bekijken.



`Als ze mij opbergen, ga ik liever dood'. Op voorhand kan het verpleeghuis geen goed doen. Maar wat is er van waar?  Maak kennis met een bijzondere wereld, waar vreugde en verdriet elkaar afwisselen en waar ik jarenlang als arts werkzaam ben geweest (Jan van Ingen Schenau).

`Zure regen' teistert het brein. Sluipend brokkelt het netwerk van hersencellen af. Wat is dementie? Wat is de medische stand van zaken anno 2011? Is het somberheid troef of gloort er hoop aan de horizon?




Hoewel de angststoornis vaker voorkomt dan dementie of depressie op oudere leeftijd, is nog veel bekend over deze `vergeten'ziekte. Vaak worden ziektebeelden niet herkend en niet behandeld.

Naast de twee pijlers van behandeling, psychotherapie en antidepressiva, worden meerdere therapieën besproken zoals EMDR bij de posttraumatische stressstoornis, deep brain stimulation als een fascinerende nieuwe ontwikkeling en zelfhulp en begeleide zelfhulp bij angstgklachten.

Zeventien deskundige gastauteurs hebben aan het boek meegewerkt.



In het winternummer komen de volgende onderwerpen aan de orde:

Deep brain stimulation



Bij patiënten die voor de ziekte van Parkinson werden behandeld, traden soms depressie en hypomanie op. Dit bracht onderzoekers op het idee om DBS ook te gaan toepassen bij psychiatrische patiënten. Daarnaast is de laatste jaren het inzicht in psychiatrische ziektes aanzienlijk toegenomen, niet in het minst door neuroimaging zoals de MRI-scan. Daardoor zijn hersenkernen en hersencircuits die ten grondslag liggen aan psychiatrische stoornissen deels in kaart gebracht en gelokaliseerd. Dat betekent dat er concreet delen in de hersenen zijn die potentieel in aanmerking komen voor stimulatie.

Een vergeten pil



Het is belangrijk om te weten dat sommige patiënten al na het vergeten van één enkele dosering binnen een dag last kunnen krijgen van verschijnselen als vermoeidheid, duizeligheid, licht gevoel in het hoofd, draaierig gevoel, hoofdpijn, slapeloosheid, nachtmerries, droge mond, verlies van eetlust, misselijkheid, diarree, nervositeit, agitatie, verwarring, oorsuizen, tintelingen of de zeldzame sensaties van elektrische schokken, zwakte, zweten, stuipen of griepachtige symptomen. Na het innemen van een nieuwe dosering zullen deze klachten vrijwel altijd binnen een aantal uur tot maximaal een dag weer verdwijnen. Deze klachten zijn puur lichamelijk en hebben niets te maken met een eventuele terugkeer van depressieve klachten.

En verder:

Treinsuïcide
De impact van (dreigende) suïcide
Vechtsport als therapie
Benzodiazepinen tasten het stresssysteem niet aan
Wat is er aan de hand met Mirabella Deodata?
STERK onderzoek
Wat de vakbladen schrijven

In de volgende Silhouet onder andere:

Optimisme-gen

De rol van angst en depressie bij hart- en vaatziekten

Iedereen is depressief

Voorbeelden van de literatuurscreening:



Ontwikkelen meisjes met een dwangstoornis later een eetstoornis?

Er zijn aanwijzingen dat een obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) bij kinderen kunnen leiden tot een eetstoornis, maar prospectieve* studies hierover zijn er niet. Dit onderzoek beoogt bij jongvolwassenen met OCS in de kindertijd vast te stellen hoe vaak bij hen een eetstoornis voorkomt.

In totaal werden 231 kinderen met OCS gedurende een periode van negen jaar gevolgd, waarvan 126 kinderen de gehele follow-up* periode voltooiden. Van deze groep ontwikkelden 16 deelnemers (12,7%) een eetstoornis. Kenmerken van deze groep waren het vrouwelijk geslacht, een aanhoudende OCS in de follow-up en een eetstoornis in de familie. Vijf van hen (30%) hadden in de kindertijd etengerelateerde obsessies en dwanghandelingen.

Deze studie toont aan dat het vrouwelijk geslacht, het voorkomen van eetstoornissen in de familie en etengerelateerde obsessies en dwanghandelingen voorspellers zijn van de kans op eetstoornissen op latere leeftijd. Artsen moeten daarom alert zijn als ze deze symptomen zien bij jonge meisjes met OCS.

Micali et al. Is childhood OCD a risk factor for eating disorders later in life? A longitudinal study. Psychological Medicine. 2011; 41(12): 2507-2513. United Kingdom.

*Prospectief betekent dat bij een onderzoeksgroep mensen met een specifieke aandoening (zoals in dit geval OCS) wordt gekeken of in die groep binnen een vastgestelde vervolgperiode (follow-up) een bepaalde aandoening optreedt (zoals in dit geval een eetstoornis).




Gunstig effect van zink bij depressie

Studies suggereren dat zink een rol kan spelen bij de behandeling en mogelijk zelfs preventie van depressie en depressieve symptomen. Deze studie onderzoekt de publicaties op dit gebied door middel van een literatuuronderzoek. Vier gerandomiseerde* studies toonden aan dat het toevoegen van zink aan een therapie met antidepressiva significant de depressieve symptomen van depressieve patiënten verminderen. Hoewel de kwaliteit van de studies niet altijd perfect waren en meerdere goed opgezette studies nog nodig zijn, kan voorzichtig geconcludeerd worden dat zink als toevoeging aan een therapie voor depressie of zelfs als monotherapie* depresieve symptomen kan verminderen.

Lai et al. The efficacy of zinc supplementation in depression: Systematic review of randomised controlled trials. Journal of Affective Disorders. January 2012; 136(1-2): e31-e39. Australia/Poland.

* Randomisatie betekent dat een interventie, zoals bijvoorbeeld het toedienen van zink aan depressieve mensen, willekeurig gebeurt. Willekeurig worden de mensen ingedeeld in een groep die zink krijgt en een groep die geen zink krijgt. Deze vorm van onderzoek wordt een randomized controlled trial genoemd. Zo op het oog zijn de groepen niet helemaal gelijk, want de ene groep krijgt een pil (zink) en de andere groep niet. Om de groepen toch op elkaar te laten lijken, krijgt de groep die geen zink krijgt ook een pil. Die is onwerkzaam en wordt placebo genoemd. Deze wijze van onderzoek wordt dan een randomized placebo-controlled trial genoemd.

* Mono betekent alleen of enig. Een monotherapie betekent een therapie met één middel. Wanneer zink aan een antidepressivum wordt toegevoegd, spreken we van een combinatietherapie (twee of meer middelen).